बेळगाव : बेळगाव आणि कोल्हापूर यांना रेल्वेने जोडण्याच्या प्रस्तावित प्रकल्पासाठी महत्त्वाची प्रगती झाली असून, परकनट्टी–संकेश्वर–कोल्हापूर या मार्गाचे प्राथमिक अभियांत्रिकी व वाहतूक सर्वेक्षण पूर्ण झाले आहे. पुण्यातील मोनार्क सर्व्हेयर्स अँड इंजिनिअरिंग कन्सल्टंट लिमिटेड या संस्थेकडून आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने मार्गाची पाहणी आणि नोंदणी करण्यात आली आहे. या सर्वेक्षणासाठी सुमारे ५५ लाख रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला होता. मात्र, सर्वेक्षण पूर्ण झाले असले तरी प्रत्यक्ष रेल्वेमार्गाच्या बांधकामाला सुरुवात कधी होणार, याबाबत अद्याप स्पष्टता नाही.
- धारवाड ते कोल्हापूर रेल्वे जोडणीचा प्रस्ताव :
धारवाड–कित्तूर–बेळगाव–संकेश्वर–कोल्हापूर असा प्रस्तावित रेल्वे कॉरिडॉर उभारण्याची योजना आहे. यातील धारवाड–कित्तूर–बेळगाव या टप्प्याचे काम पूर्ण झाल्याची माहिती देण्यात आली आहे. उर्वरित मार्गाच्या नियोजनासाठी विविध टप्प्यांवर सर्वेक्षण करण्यात आले आहे.
यापूर्वी २०१२ मध्ये मध्य रेल्वेच्या पुणे विभागाकडून कराड–बेळगाव या सुमारे १९१ किलोमीटरच्या मार्गाचे सर्वेक्षण करण्यात आले होते. त्याचा अहवाल रेल्वे बोर्डाकडे पाठविण्यात आला होता. त्यानंतर नैर्ऋत्य रेल्वेच्या हुबळी विभागाने एस्कॉन टेक्नॉलॉजीच्या माध्यमातून पाच्छापूर–संकेश्वर–कोल्हापूर या सुमारे ८३ किलोमीटरच्या पट्ट्याचे प्राथमिक सर्वेक्षण केले होते.
आता रेल्वे बोर्डाने परकनट्टी–संकेश्वरमार्गे कोल्हापूर या सुमारे ८५ किलोमीटरच्या प्रस्तावित मार्गासाठी प्राथमिक अभियांत्रिकी आणि वाहतूक सर्वेक्षणाला मंजुरी दिली आहे. नियोजित ब्रॉडगेज मार्गावर ताशी १६० किलोमीटरपर्यंत वेगाने रेल्वे धावू शकेल, अशा दृष्टीने या प्रकल्पाचा अभ्यास करण्यात येत आहे.
- संकेश्वर परिसरातून जाणार प्रस्तावित मार्ग :
सर्वेक्षणादरम्यान निपाणी परिसरातून कणगला केआयडीबी हद्द, लक्ष्मी हरगापूर तलाव, अंकलेनजीक चोरगे आणि पिंपळे येथील नाल्यालगतचा भाग, निडसोशी रस्ता, स्वस्तिक गॅस परिसर, गोदाम, घाटगे मळा, हौसिंग कॉलनी, कमतनूर रस्ता, रवंदी शेत, कमतनूर गेट आणि नेरळी दर्गा मार्गे हुक्केरी परिसराची पाहणी करण्यात आली.
या प्रक्रियेत ड्रोन कॅमेरे आणि जीपीएससारख्या आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला. प्रस्तावित मार्गाची दिशा निश्चित करण्यासाठी संबंधित ठिकाणी लाल आणि पांढऱ्या रंगाच्या खुणा करण्यात आल्या आहेत.
रेल्वेमार्गाच्या नियोजनात येणाऱ्या नाल्यांची लांबी, रुंदी आणि पाण्याचा प्रवाह यांचीही माहिती संकलित करण्यात आली आहे. त्यामुळे पुढील अभियांत्रिकी आराखडा तयार करताना भौगोलिक परिस्थिती आणि पाण्याच्या प्रवाहाशी संबंधित बाबींचा विचार करता येणार आहे.
- कर्नाटक सरकारकडून जमीन आणि निधीची तरतूद :
या रेल्वे प्रकल्पासाठी कर्नाटक सरकारकडून मोफत जमीन उपलब्ध करून देण्याबरोबरच प्रकल्पाच्या खर्चातील ५० टक्के हिस्सा देण्याची तरतूद असल्याचे सांगण्यात आले आहे. त्यामुळे प्रकल्पाच्या पुढील टप्प्यांसाठी केंद्र सरकार आणि रेल्वे बोर्डाच्या निर्णयाला महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
- सर्वेक्षण पूर्ण ; प्रत्यक्ष कामाबाबत प्रतीक्षा :
बेळगाव आणि कोल्हापूरदरम्यान रेल्वे जोडणी निर्माण झाल्यास दोन्ही राज्यांतील प्रवासी आणि मालवाहतुकीला फायदा होऊ शकतो. मात्र, सर्वेक्षण पूर्ण होणे म्हणजे रेल्वेमार्गाच्या बांधकामाला अंतिम मंजुरी मिळणे नव्हे. सर्वेक्षण अहवालाचा अभ्यास केल्यानंतर रेल्वे बोर्ड आणि केंद्र सरकारकडून पुढील निर्णय घेतला जाणार आहे.
त्यामुळे प्रस्तावित रेल्वेमार्गाचा आराखडा, अंतिम मंजुरी, निधीची उपलब्धता आणि बांधकामाचे वेळापत्रक याबाबत अधिकृत निर्णय होईपर्यंत प्रत्यक्ष काम सुरू होण्याची तारीख अनिश्चितच राहणार आहे.
