- मंदिराच्या व्यवस्थापनासाठी विशेष प्राधिकरणाची स्थापना
- मुख्यमंत्री डी. के. शिवकुमार
सौंदत्ती : उत्तर कर्नाटकातील प्रसिद्ध तीर्थक्षेत्र असलेल्या सौंदत्ती येथील श्री रेणुका यल्लम्मा मंदिराच्या सर्वांगीण विकासासाठी राज्य सरकारने २१५ कोटी रुपयांचा प्रकल्प हाती घेतला आहे. मंदिराचा विकास आणि व्यवस्थापन अधिक नियोजनबद्ध करण्यासाठी विशेष प्राधिकरण स्थापन करण्यात आले असून, भाविकांना जागतिक दर्जाच्या पायाभूत सुविधा उपलब्ध करून देण्यावर भर दिला जाणार आहे. या माध्यमातून मंदिर परिसराला प्रमुख धार्मिक पर्यटन केंद्र म्हणून विकसित करण्यात येईल, असे मुख्यमंत्री डी. के. शिवकुमार यांनी सांगितले.
पर्यटन विभाग, मुजराई विभाग, जिल्हा पर्यटन विकास समिती, श्री रेणुका यल्लम्मा मंदिर विकास प्राधिकरण आणि सार्वजनिक बांधकाम विभाग यांच्या संयुक्त विद्यमाने सोमवारी यल्लम्मा डोंगरावरील मंदिर परिसरात विविध विकासकामांचा पायाभरणी समारंभ आयोजित करण्यात आला होता. या कार्यक्रमात मुख्यमंत्री बोलत होते.
यल्लम्मा देवीवरील श्रद्धा राज्याच्या सीमांपलीकडे पोहोचली असून, या क्षेत्राचे धार्मिक महत्त्व, ऐतिहासिक वारसा आणि सांस्कृतिक परंपरा जतन करण्याची जबाबदारी सरकारसह सर्व भाविकांची आहे, असे शिवकुमार यांनी नमूद केले. उत्तर कर्नाटकाच्या विकासाला सरकार प्राधान्य देत असून, सौंदत्ती यल्लम्मा क्षेत्राच्या विकासासाठी दीर्घकालीन नियोजन करण्यात आले आहे. मंदिरातील सोन्याच्या दागिन्यांचा वापर देवतांच्या अलंकारासाठी आणि भाविकांना आकर्षित करणाऱ्या विशेष उपक्रमांसाठी करण्याची योजनाही विचाराधीन असल्याचे त्यांनी सांगितले.
‘जनता हीच देवता आणि जनतेची सेवा हीच ईश्वरसेवा’ या विचारातून सरकार विविध लोककल्याणकारी योजना राबवत असल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले. पाच हमी योजनांद्वारे नागरिकांना मदत केली जात असून, गरीब शेतकरी, महिला आणि तरुणांच्या सक्षमीकरणासाठीही विविध उपक्रम राबवले जात आहेत. तीन एकरांपर्यंत जमीन असलेल्या गरीब शेतकऱ्यांना मोफत ट्रॅक्टर नांगरणीची सुविधा देणारी ‘नेगिला योगी’ योजना तसेच मालमत्ता आणि जमिनीच्या नोंदी सुलभ करण्यासाठी ‘अस्थी हमी’ व ‘भूमी हमी’ योजनांची माहिती त्यांनी दिली.
सौंदत्ती नगरपालिकेच्या विकासासाठी ४५ कोटी रुपये देण्यात आले असून, १०० खाटांचे रुग्णालयही उपलब्ध करून देण्यात आले आहे. तलाव भरण्याचे प्रकल्प, शेतकऱ्यांच्या हिताची विकासकामे तसेच युवकांना क्रीडा आणि कला क्षेत्रात संधी उपलब्ध करून देण्यावर सरकार भर देत आहे. समाजात जात-धर्माच्या भेदांपलीकडे बंधुभाव राखून विकासकामांसाठी सर्वांनी सहकार्य करावे, असे आवाहनही त्यांनी केले.
- धार्मिक स्थळांना जोडणारा ‘मंदिर पर्यटन कॉरिडॉर’ उभारण्याचा प्रस्ताव :
खासदार जगदीश शेट्टर यांनी सौंदत्ती यल्लम्मा मंदिराचे महत्त्व केवळ बेळगाव जिल्ह्यापुरते मर्यादित नसून देशभरातील भाविकांसाठी हे श्रद्धास्थान असल्याचे सांगितले. मंदिर विकास प्राधिकरणाला मुजराई विभागाकडून ९७ कोटी रुपये देण्यात आले आहेत. सुरू असलेली विकासकामे निर्धारित वेळेत पूर्ण करण्यासाठी प्रशासनाने आवश्यक कार्यवाही करावी, असे त्यांनी नमूद केले.
बेळगाव जिल्ह्यातील प्रमुख धार्मिक स्थळांना जोडून ‘मंदिर पर्यटन कॉरिडॉर’ उभारण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला आहे. सौंदत्ती यल्लम्मा, चिंचली मयक्का, कोकटनूर यल्लम्मा आणि सुलेभावी महालक्ष्मी मंदिरांसह अन्य शक्तिपीठांना जोडल्यास धार्मिक पर्यटनाला चालना मिळू शकते. त्यामुळे उत्तर कर्नाटकातील पर्यटन व्यवसाय आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेला फायदा होण्याची अपेक्षा त्यांनी व्यक्त केली.
बेळगाव-कित्तूर-धारवाड रेल्वेमार्गासाठी ९९ टक्के भूसंपादन पूर्ण झाल्याची माहितीही शेट्टर यांनी दिली. सुमारे १,९६० कोटी रुपये खर्चाच्या या प्रकल्पासाठी आवश्यक जमीन हस्तांतरित करण्याकरिता प्रलंबित असलेली ५० कोटी रुपयांची नुकसानभरपाई देण्याची विनंती केंद्र सरकारकडे करण्यात आली आहे. हा रेल्वेमार्ग पूर्ण झाल्यास परिसरातील प्रवास अधिक सुलभ होईल, असे ते म्हणाले.
- भाविकांसाठी दर्शन, भोजन आणि आरोग्य सुविधांवर भर :
आमदार एच. के. पाटील यांनी कोणत्याही भागाच्या सर्वांगीण विकासासाठी दूरदृष्टी आणि नियोजन आवश्यक असल्याचे सांगितले. दरवर्षी मोठ्या संख्येने भाविक सौंदत्ती यल्लम्मा मंदिरात दर्शनासाठी येत असल्याने त्यांच्या सोयीसाठी आवश्यक पायाभूत सुविधा विकसित करणे हे सरकारचे उद्दिष्ट असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
२१५ कोटी रुपयांच्या विकास प्रकल्पांतर्गत भाविकांना उन्हात जास्त वेळ थांबावे लागू नये, यासाठी नियोजनबद्ध रांग व्यवस्था उभारण्यात येणार आहे. ज्येष्ठ नागरिक, महिला आणि दिव्यांग भाविकांना सुलभपणे दर्शन घेता यावे, यासाठी विशेष सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जातील. तसेच एकाच वेळी सुमारे सहा हजार भाविकांना बसून भोजन करता येईल, अशी अन्नदासोहळा व्यवस्था विकसित करण्यात येणार आहे. भाविकांसोबत येणाऱ्या जनावरांसाठी चारा उपलब्ध करून देणाऱ्या ‘मेवू दासोहळा’ व्यवस्थेलाही प्राधान्य दिले जाणार आहे. परिसरातील स्वच्छता, आरोग्य आणि शिस्त राखण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना करण्यात येतील, असे पाटील यांनी सांगितले. उत्तर कर्नाटकातील धार्मिक स्थळांच्या विकासासाठी अधिक निधी उपलब्ध करून देण्याची मागणीही त्यांनी मुख्यमंत्र्यांकडे केली.
- सौंदत्ती आणि बैलहोंगलमधील पाणीप्रश्न सोडवण्याची मागणी :
कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानावरून बोलताना आमदार विश्वास वैद्य यांनी सौंदत्ती यल्लम्मा मतदारसंघात सरकारच्या सहकार्याने विविध विकास प्रकल्प सुरू झाल्याबद्दल समाधान व्यक्त केले. विविध जाती, धर्म आणि पंथांतील नागरिक या मतदारसंघात येत असल्याने येथे अधिक पायाभूत सुविधा उपलब्ध करून देण्याची गरज असल्याचे त्यांनी सांगितले.
सौंदत्ती आणि बैलहोंगल तालुक्यांतील पाणीटंचाई दूर करण्यासाठी तलाव भरण्याच्या योजनांना गती द्यावी, तसेच शेतकऱ्यांच्या फायद्यासाठी मलप्रभा नदीच्या पाण्याचा योग्य वापर करावा, अशी मागणी त्यांनी केली. ग्रामीण भागातील नागरिकांना आरोग्यसेवा सहज उपलब्ध व्हावी यासाठी प्राथमिक आरोग्य केंद्रे आणि सामुदायिक आरोग्य केंद्रे उभारण्याची आवश्यकताही त्यांनी अधोरेखित केली.
