• अभिनय आणि नृत्याने रसिकांची मने जिंकणाऱ्या लावणी कलावंत हरपल्या

पुणे : मराठी चित्रपटसृष्टी, रंगभूमी आणि लावणीच्या क्षेत्रात आपल्या अभिनय व नृत्यकलेने वेगळी ओळख निर्माण करणाऱ्या ज्येष्ठ अभिनेत्री मधु कांबीकर यांचे पुणे येथे निधन झाले. त्या ७३ वर्षांच्या होत्या. गेल्या अनेक वर्षांपासून त्या आजारपणाशी झुंज देत होत्या. त्यांच्या निधनामुळे मराठी मनोरंजनविश्वातून हळहळ व्यक्त होत आहे.

मधु कांबीकर यांचा जन्म २८ जुलै १९५३ रोजी बीड जिल्ह्यातील माळेगाव खुर्द येथे झाला. त्यांनी आपल्या कलाप्रवासाची सुरुवात तमाशाच्या फडातून लावणी कलावंत म्हणून केली. पुढे चित्रपटसृष्टीत प्रवेश केल्यानंतर त्यांनी मराठी चित्रपट, लोकनाट्य, व्यावसायिक रंगभूमी आणि दूरदर्शन मालिकांमध्ये विविध भूमिका साकारल्या. आपल्या सहजसुंदर अभिनयामुळे त्यांनी प्रेक्षकांच्या मनात स्थान निर्माण केले.

ज्येष्ठ दिग्दर्शक राजदत्त यांच्या ‘शापित’ या चित्रपटातील त्यांच्या अभिनयाची विशेष दखल घेण्यात आली. ‘हेच माझं माहेर’, ‘राघुमैना’, ‘एक होता विदूषक’, ‘झपाटलेला’, ‘डेबू’, ‘येऊ का घरात’ आणि ‘आज झाले मुक्त मी’ यांसारख्या चित्रपटांमधील त्यांच्या भूमिका गाजल्या. विशेषतः ‘एक होता विदूषक’ आणि ‘झपाटलेला’ या चित्रपटांतील त्यांच्या भूमिका प्रेक्षकांच्या स्मरणात राहिल्या. अनेक चित्रपटांमध्ये त्यांनी लक्ष्मीकांत बेर्डे यांच्या आईची भूमिकाही साकारली होती.

मराठी चित्रपटांसोबतच मधु कांबीकर यांनी हिंदी चित्रपटातही काम केले. नाना पाटेकर आणि ऋषी कपूर यांच्या भूमिका असलेल्या ‘हम दोनो’ या चित्रपटात त्यांनी नाना पाटेकर यांच्या आईची भूमिका साकारली होती. विविध माध्यमांमध्ये काम करताना त्यांनी आपल्या अभिनयाची वेगळी छाप उमटवली.

२०१८ मध्ये त्यांना झी चित्र गौरव पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. प्रकृतीच्या कारणामुळे त्या स्वतः पुरस्कार स्वीकारण्यासाठी उपस्थित राहू शकल्या नव्हत्या. त्यावेळी त्यांच्या सुनेने शीतल जाधव यांनी पुरस्कार स्वीकारला होता. मधु कांबीकर यांच्याविषयीचा आदर आणि जिव्हाळा या प्रसंगातून व्यक्त झाला होता.

२०१६ मध्ये मुंबईतील यशवंत नाट्य मंदिर येथे लावणीच्या कार्यक्रमात सादरीकरण केल्यानंतर मधु कांबीकर यांना पक्षाघाताचा झटका आला होता. कार्यक्रमातील आपले सादरीकरण पूर्ण केल्यानंतर मेकअप रूममध्ये गेल्यावर त्यांची प्रकृती बिघडली. त्यानंतर त्यांना तातडीने रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. या घटनेचा त्यांच्या आरोग्यावर गंभीर परिणाम झाला. पुढे मेंदूमध्ये रक्ताच्या गाठी आढळल्याने त्यांच्यावर शस्त्रक्रियाही करण्यात आली. या आजारपणामुळे त्यांना पूर्वीप्रमाणे चित्रपट आणि रंगमंचावर सक्रिय राहता आले नाही.

लावणी, लोकनाट्य आणि चित्रपट अशा विविध क्षेत्रांत आपल्या कलेचा ठसा उमटवणाऱ्या मधु कांबीकर यांच्या निधनाने मराठी मनोरंजनविश्वातील ज्येष्ठ कलावंत हरपली आहे. त्यांच्या अभिनयातील सहजता आणि लावणीच्या सादरीकरणातील वैशिष्ट्यपूर्ण शैली रसिकांच्या स्मरणात कायम राहील.